Yangi koronavirus infeksiyasi yoki COVID-19 tibbiyot oldiga vaqt oʻtishi bilan hal qilingan koʻplab savollarni qoʻydi. Bugungi kunda shifokorlarda ushbu kasallikning xususiyatlari va mumkin boʻlgan asoratlar haqida ishonchliroq gapirish uchun yetarli ma’lumotlar va tadqiqot natijalari mavjud. Ulardan biri – kasallik paytida paydo boʻladigan va tuzalgandan keyin ham saqlanib qoladigan tomoqdagi ogʻriq.

Koronavirusdan keyin tomoqdagi ogʻriq sabablari

Yaxshiyamki, COVID-19 oʻzining oʻlimga olib keluvchi faolligini yoʻqotdi va allaqachon gripp bilan bir qatorda mavsumiy virusga aylandi. Bizning organizmimiz immunitet himoyasini ushbu virusga moslashtirdi va infeksiya bir necha yil oldingidek kuchli zarar yetkaza olmaydi. Biroq, kasallikka beparvo munosabatda boʻlmaslik kerak – undan keyin asoratlar xavfi har qanday virusdan keyingidek qoladi.

Koronavirusdan keyingi eng koʻp uchraydigan asoratlardan biri sifatida shifokorlar tomoqdagi ogʻriqni aytishadi. U tuzalgandan keyin biroz vaqt oʻtgach paydo boʻladi, shuningdek, tuzalib ketayotgan bemorlarda ham kuzatiladi. Bunday holda, qoʻshilgan infeksiya haqida gapirishadi.

Tomoqdagi ogʻriqning mumkin boʻlgan sabablari:

• angina;
• tonzillit;
• allergik reaksiya;
• gripp;
• OʻRVIda.

Ushbu kasalliklar har xil usullar bilan davolanadi, shuning uchun ehtimoliy tashxis haqida taxminlar qilmasdan, darhol shifokorga murojaat qilish muhimdir. Koronavirusdan zaiflashgan organizm yangi tahdidga mustaqil ravishda bardosh bera olmaydi va unga yordam berish kerak. Kasallikni boshlashga arzimaydi, ba’zi hollarda vaqt hamma narsani hal qiladi.

Tomoqdagi yoqimsiz hislar har doim ham asoratlar rivojlanishi bilan bogʻliq emas. Ba’zan koviddan keyin tomoqda qichishish paydo boʻladi, bu bir necha kundan bir necha haftagacha davom etadi. Bu virusli infeksiyadan keyin shilliq qavatning uzoq vaqt tiklanishi bilan bogʻliq. Ammo shifokor bilan maslahatlashgan ma’qul.

Koronavirus infeksiyasi qanday kechadi?

COVID-19, qoida tariqasida, birinchi alomatlar paydo boʻlgandan keyin tez rivojlanadi. U avvalgidek ogʻir emas, lekin koʻpincha yuqori harorat, boʻgʻimlarda ogʻriq, yorugʻlikdan qoʻrqish, burun bitishi, qizarish va tomoqda ogʻriq bilan birga keladi.

Koronavirusning namoyon boʻlishi boshqa virusli infeksiyalarga oʻxshashdir. Ba’zan kovidni OʻRVI va grippdan ajratish qiyin boʻladi.

• COVID-19ga ishora qiluvchi xususiyatlar:
• hid bilishning pasayishi yoki toʻliq yoʻqolishi;
• ta’m bilish retseptorlarining sezgirligining pasayishi;
• nafas qisilishi, nafaqat yuklamalar paytida, balki tinch holatda ham paydo boʻladi;
• suyuq ich ketishi.

Zamonaviy shtammlar oʻzidan oldingilar kabi xavfli boʻlmagani uchun, bemorlarning koʻpchiligi kasalxonaga yotqizilishni talab qilmaydi. Ular shifokorning koʻrsatmalarini bajarib, uyda davolanadilar.

Kasallik oʻrtacha 10-12 kun davom etadi, shundan soʻng tuzalish kuzatiladi. Ushbu bosqichda siz oʻzingizning holatingizni diqqat bilan kuzatib borishingiz, haddan tashqari sovuq qotish, ortiqcha yuklamalarga yoʻl qoʻymasligingiz va immunitetni oshirish uchun chora koʻrishingiz kerak.

Koronavirus bir necha kundan keyin ham, hatto haftalar oʻtgach ham asoratlar koʻrinishida qaytishi mumkin. Statistikaga koʻra, yurak-qon tomir tizimi va boʻgʻinlar koʻproq aziyat chekadi.

Koviddan keyin tomoq ogʻrigʻi bilan birga keladigan alomatlar

Tomoq ogʻrigʻi sabablarga qarab boshqa alomatlar bilan birga kelishi mumkin.

Streptokokk angina bilan ogʻriq juda kuchli. U odamni har qanday holatda bezovta qiladi, yutish va ovqatlanish paytida kuchayadi, quloq va boshga berishi mumkin. Harorat yuqori – 38 °C va undan yuqori, isitma va titroq kuzatilishi mumkin.

Tonzillit bilan tomoq ogʻrigʻi boʻyin limfa tugunlarining kattalashishi, shuningdek, halqumning orqa devorining shishishi va qizarishi bilan birga keladi. Tomoq juda qichishadi.

Allergiya tufayli kelib chiqqan tomoq ogʻrigʻi aksirish, koʻzdan yosh oqishi va bosh ogʻrigʻi bilan bir vaqtda paydo boʻladi. Bunda harorat koʻtarilmaydi.

Agar tomoq ogʻrigʻi gripp virusining oqibati boʻlsa, kasallik COVID-19 alomatlariga oʻxshash ogʻir holat va yaqqol alomatlar bilan birga kelishi mumkin, masalan, isitma, yuqori harorat, tomoq va boʻgʻimlarda kuchli ogʻriq, bosh ogʻrigʻi. Gripp ham xavfli kasallik boʻlib, oʻtkir davrda tibbiy nazoratni talab qiladi.

Eng zararsiz kasallik – oddiy shamollash yoki OʻRVI. Odatda, u 5-7 kundan koʻproq davom etmaydi, garchi dastlabki 2-3 kun haroratning koʻtarilishi, burun oqishi, tomoq ogʻrigʻi va boshqa alomatlar bilan oʻtadi. Biroq, agar siz COVID-19 dan biroz vaqt oʻtgach respirator virusni yuqtirgan boʻlsangiz, har qanday holatda ham shifokorga murojaat qilishingiz kerak, chunki zaiflashgan immunitet tufayli kasallik ogʻirroq boʻlishi mumkin.

Tomoq ogʻrigʻini tashxislash va davolash

Tashxisning eng toʻgʻri usuli COVID-19 uchun tezkor tahlil boʻladi. Agar test ijobiy natija bersa, darhol bemorni izolyatsiya qilish choralarini koʻrish kerak. Gripp yoki angina virusi yuqumli boʻlganligi sababli, buni hatto salbiy natija bilan ham qilish yaxshiroqdir.

COVID-19 testini mustaqil ravishda oʻtkazish mumkin. Diagnostikaning qolgan usullariga kelsak, ularning zarurligini shifokor aniqlaydi. Ehtimol, qon va siydikni tahlil qilish, shuningdek, rentgen yoki KTdan oʻtish kerak boʻladi.

Koronavirusdan keyin tomoq ogʻrigʻini davolashni buyurishda shifokor tekshiruv natijalariga va tekshiruv ma’lumotlariga tayanadi. Mutaxassis alomatlarni yoʻqotish va kasallikni davolash uchun tashxisga qarab terapiyani tanlaydi.

Agar bu angina boʻlsa, antibiotiklar kursi buyuriladi. Tonzillit bilan tomoqni chayish kerak boʻladi, agar kerak boʻlsa – bodomsimon bezlarni yuvish va mahalliy ogʻriq qoldiruvchi vositalarni qoʻllash.

Tomoq ogʻrigʻini oʻsimliklardan tayyorlangan dorivor preparat Tonzilgon^® N samarali davolaydi. Uning tarkibida eng yaxshi natijaga erishish uchun optimal tarzda tanlangan yetti xil oʻt bor. Preparat yalligʻlanishni bartaraf etadi, ogʻriqni kamaytiradi va kasallikning davomiyligini qisqartiradi.

Tonzilgon^® N antibiotiklar bilan birlashtirilgan va ularning ta’sirini kuchaytiradi, bu esa kasallik keltirib chiqaradigan bakteriyalarni tezroq yoʻq qilishga yordam beradi. Preparat tabletkalar va ichish uchun tomchilar shaklida mavjud. Tomchilarni 1 yoshdan boshlab bolalarga berish mumkin.

Koronavirusdan keyin tomoq ogʻrigʻi rivojlanishining oldini olish

Koronavirus infeksiyasidan tuzalish organizm toʻliq tiklanganligini anglatmaydi. Aksincha, unga yordam va e’tibor kerak.

Oʻpka va qon tomirlari kislorod bilan toʻyinganligi uchun toza havoda sayr qilishga vaqt ajratish kerak. Kichik jismoniy mashqlar foydali, ammo teskari ta’sirning oldini olish uchun ularni haddan tashqari koʻp qilish mumkin emas.

Haddan tashqari charchash tanaga zarar yetkazadi. Optimal yechim – kun tartibini yoʻlga qoʻyish: bir vaqtning oʻzida turish va yotish, mehnat va dam olish davrlarini almashtirish.

Zaiflashgan immunitetni Tonzilgon^® N preparati qoʻllab-quvvatlay oladi. Uni 1-3 oy davomida qabul qilib, siz immunitet tizimingizning tezroq tiklanishiga yordam berasiz. Preparat, shuningdek, asoratlar rivojlanishining oldini oladi.

E’tibor bering: maqola oʻz-oʻzini davolashga chaqirmaydi. Koviddan keyin tomoq ogʻrigʻini yoki boshqa noqulaylikni his qilsangiz, shifokorga murojaat qiling.

Foydalanilgan adabiyotlar roʻyxati

• Денисенко А. С., Рисс М. Е., Никитина Н. Н., Кропачев И. Г. Особенности клиники и течения легкой формы коронавирусной инфекции. // Вестник Новгородского Государственного университета. – № 2(127). – 2022. – С. 94–97.
• Егоров В. И., Мустафаев Д. М., Кочнева А. О., Комарова Ж. Е. Новая коронавирусная инфекция в практике врача-оториноларинголога // Российская отоларингология. – № 19(4). – 2020. – С. 8–12.
• Генералова Л. В., Бургасова О. А., Колобухина Л. В., Тетова В. Б., Гущин В. А. COVID-19: клиническая характеристика и исходы в зависимости от коморбидной патологии // Медицинский вестник Башкортостана. – Том 17, № 3 (99). – 2022. – С. 15–19.